જાણો કેમ આ મંદિરમાં રાત્રે કોઈ જતું નથી, જાય તો થાય છે મોત..! અહીં આજે પણ આરતી કરવા અદૃશ્ય વ્યક્તિ આવે છે અને લોકો સાંભળે છે આરતીની ઝાલાર… વાંચો આ રહસ્યમયી મંદિરનો ઇતિહાસ…

0
Image Source

મધ્યપ્રદેશના જબલપુર જિલ્લામાં મેહર માતા શારદાનું પ્રખ્યાત મંદિર છે. માન્યતા છે કે સાંજની આરતી પછી મંદિરનુ પટાંગણ બંધ થઈ જાય છે. ત્યારે પૂજારી પણ નીચે આવી જાય છે. અને ત્યારબાદ મંદિરના ઘંટ વાગે છે ને આરતી થતી હોય એવો અવાજ સંભળાય છે. કહે છે કે માતાનો ભક્ત આલ્હા આજે પણ પૂજા કરવા આવે છે. ઘણીવાર મંગળા આરતી તેઓ જ કરે છે.

આજે પણ આલ્હા કરે છે, પહેલો માતાનો શૃંગાર. આ મંદિરની શુદ્ધતાના અંદાજ, આજથી આ વાત કહી શકાય કે હજી પણ આલ્હા માતા શારદાનાં પૂજા કરવાના દિવસો આવે છે. મેહર મંદિરના મહંત પંડિત દેવી પ્રસાદ કહે છે કે હજી પણ માતાનો પહેલો શૃંગાર આલ્હા જ કરે છે. અને જ્યારે બ્રહ્મ મુહુર્તમાં શારદા મંદિરના પટ ખુલ્લા જાય છે ત્યારે પૂજા થાય છે. આ રહસ્યને ઉકેલવા માટે વૈજ્ઞાનિકોની ટીમ પણ અહીંયા આવી ગઈ છે પરંતુ રહસ્ય હજી પણ બરકરાર છે.

કોણ હતા આલ્હા ?

Image Source

આલ્હા અને ઉદલ બે ભાઈ હતા. આ બંદેલખંડની મહાબાના વીર યોદ્ધા અને પમારમાર સામંત હતા. કાલિંજરના રાજા પરમારના દરબારમાં જગનિક નામના એક કવિએ આલ્હા ખંડ નામક એક કવિતા રચ્યું હતું તેમાં તે વીરની કથા વર્ણવાયેલ છે. આ ગ્રંથ માં દાન વીરોની 52 લડાઇઓનો ઉત્સાહી વર્ણન છે. છેલ્લું યુદ્ધ તેઓ પૃથ્વીરાજ ચૌહાણ સાથે લડ્યા હતા. માતા શારદા માયના ભક્ત આલ્હા આજે પણ કરે છે માતાની પૂજા અને આરતી. જે આ પર વિશ્વાસ કરે છે તેઓ પોતાની આંખોથી જોતાં હોય છે.

આલ્હાખંડ ગ્રંથ :

આલ્હાખંડમાં ગાવામાં આવે છે કે આ બંને ભાઈઓનું યુદ્ધ દિલ્હીના શાસક પૃથવિરાજ ચૌહાણ સાથે થયું હતું. પૃથ્વીરાજ ચૌહાણે પણ આ યુદ્ધમાં હારવું પડ્યું હતું. , પરંતુ તેના પછી પશ્ચાત થયા પછી આલ્હાના મનમાં વૈરાગ્ય આવ્યું. અને તેમણે સંન્યાસ લઈ લીધો. કહે છે કે આ યુદ્ધમાં તેમના ભાઇણે વીરગતિ પ્રાપ્ત થઈ હતી. ગુરુ ગોરખનાથના આદેશથી આલ્હા ને પૃથ્વીરાજને જીવનદાન આપ્યું હતું. પૃથ્વીરાજ ચૌહાણ સાથે તેમની આ છેલ્લી લડાઈ હતી.

માન્યતા છે કે માતાના પરમ ભક્ત આલ્હાને માતા શારદાના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થયા હતા, તેથી પૃથ્વીરાજ ચૌહાણની સેનાને પાછળ પાડવાનું હતું. માતાના આદેશ મુજબ આલ્હાએ પોતાના સાગ (હથિયાર) શારદા મંદિર પર વેલાવકર નાક ટેઢી કરી દીધી હતી જે આજે સુધી કોઈ સીધાં કરી નથી. મંદિર સંકુલમાં જ તેમના ઐતિહાસિક મહત્વના અવશેષો હજુ પણ અકબંધ છે.જે આલ્હા અને પૃથ્વીરાજ ચૌહાણના જંગની સાક્ષી છે. સૌથી પહેલા આલ્હા કરે છે માતાની આરતી : એવી માન્યતા છે કે, આલ્હાની ભક્તિ અને શક્તિ જોઈને માતાએ તેમણે અમર થવાનું વરદાન આપ્યુ હતું. લોકો કહે છે કે આજે પણ રાત્રે 8 વાગ્યે મંદિરની આરતી થાય છે ણે પછીમંદિરની સાફ સફાઈ કરવામાં આવે છે. અને પછી મંદિરના બધા કપાટ બંધ થઈ જાય છે. આમ છતાં, જ્યારે મંડળ મંદિર ફરીથી ફરી ખોલવામાં આવે છે, તો મંદિરમાં માતાની આરતી અને પૂજા કરવામાં આવે છે. આજે પણ આ માન્યતા છે કે માતા શારદાના દર્શન દરરોજ પહેલા આલ્હા અને ઊડલ કરે છે.

Image Source

બુંદેલી ઇતિહાસના મહાનાયક: બંડેલી ઇતિહાસમાં આલ્હા ઉડલનું નામ મોટા પ્રમાણમાં પ્રતિષ્ઠાથી લેવામાં આવે છે.બંડેલી કવિઓએ આલ્હા અને ઉદલના ગીતો પણ બનાવ્યા છે. જે શ્રાવણ મહિનામાં બુંદેલખંડની ગલીએ ગલીઓમાં ગાવા મળે છે.

શારદા શક્તિપઠનું પ્રસ્તાવ: મધ્યપ્રદેશના સતના જિલ્લામાં મેહર તહસીલ પાસે પાસે ટ્રિકૂટ પર્વત પર સ્થિત માતાનું આ મંદિર છે, જે મેહર દેવીનું શક્તિપથ છે. મૈહરનો અર્થ છે માતાનો હાર. માનવામાં આવે છે કે અહીં માતા સતીનો હાર પડ્યો હતો. તેથી આ મંદિરની ગણતરી ગણતરી શક્તિપીઠમાં કરવામાં આવે છે. આશરે 1,063 પગથિયાં ચડ્યા પછી જ માતાના દર્શન થાય છે. સમગ્ર ભારતમાં સતના મૈહર મા શારદા માતાનું આ એક માત્ર મંદિર છે.

કહે છે કે બંને ભાઈઓએ પોતે જ સૌપ્રથમ જંગલો વચ્ચે શારદાદેવીનું મંદિર શોધ્યું હતું. આલ્હા અહીં 12 વર્ષ સુધી માતાની તપસ્યા કરી હતી. આલ્હા માતાને માઈ કહી જ પુકાર કરતો હતો માટે આ દેવીનું નામ માતા શારદા પડ્યું છે. ઉપરાંત, આ પણ માન્યતા છે કે અહીં સર્વપ્રથમ આદિગુરુ શંકરચાર્ય 9 મી -10 મી સદીમાં પૂજા-અર્ચના કરી હતી. માતા શારદાની મૂર્તિની સ્થાપના વિક્રમ સંવત 559 માં કરવામાં આવી હતી.

મેહરનું નામ કેવી રીતે મેહર પડ્યું?

Image Source

જનશ્રુતિઓના આધારે તે કહી શકાય કે મેહર નગરનું નામ માતા શારદા મંદિરનું કારણ જ અસ્તિત્વમાં આવ્યું છે. હિન્દુ શ્રદ્ધાળુજન દેવીને માતા અથવા માય રૂપ તરીકે પરંપરાગત સંબોધન કરે છે. એક અન્ય માન્યતા અનુસાર ભગવાન શંકરના તાંડવ નૃત્ય દરમિયાન તેમના ખંભા પર રાખેલ માતા સતીના શવથી ગળાનો હાર નીચે પડી જાય છે ણે આ જ કારણથી આ સ્થાન શક્તિપથ અને નામ મઈ નું ઘર પડ્યું છે, તેના આધારે મેહરનું સ્વરૂપ વિકસ્યું છે.

મંદિરનો ઇતિહાસ:

વિન્દ્રીય પર્વત શ્રેણીઓ મધ્યત્રિકૂટ પર્વત પર સ્થિત આ મંદિર વિશે માન્યતા છે કે માતા શારદાના પ્રથમ પૂજા આદગુરૂ શંકરચાર્ય દ્વારા કરવામાં આવી હતી. મેહર પર્વતનું નામ પ્રાચીન ધર્મગ્રંથ ‘મહેન્દ્ર’ માં મળે છે. તેનો ઉલ્લેખ ભારતના અન્ય પર્વતો સાથે પુરાણોમાં પણ આવ્યો છે.

Author: GujjuRocks Team
તમે આ લેખ GujjuRocks ના માધ્યમથી વાંચી રહ્યા છો, અમારો આ લેખ વાચવા બદલ આપનો આભાર. જો તમને આ લેખ ગમ્યો હોય તો શેર કરી વધુમાં વધુ લોકો સુધી પહોંચાડો અને તમારા પ્રતિભાવો કોમેન્ટમાં જણાવો.

આવી જ રીતે રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગી હોય એવી લાગણીસભર વાર્તાઓ, સ્વાસ્થ્યવર્ધક માહિતી, બોલીવુડની ખબરો, ધાર્મિક વાતો, રેસિપી તથા અન્ય રસપ્રદ માહિતીઓ મેળવવા માટે ગુજરાતીઓનું લોકપ્રિય ફેસબુક પેજ “GujjuRocks” લાઈક કરી જોડાઓ તથા હવે અમારા દરેક જોક્સ-સુવિચાર સીધા તમારા મોબાઈલમાં મેળવવા માટે અમારી મોબાઈલ એપ અહીં ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો >> GujjuRocks

લેખ ગમ્યો હોય તો લાઈક કરી મિત્રો સાથે શેયર કરજો.