આપણા શરીરની ત્વચા અને વિશેષ કરીને હથેળીઓ તથા નખ કુદરતી રીતે જ સ્વાસ્થ્યના ઘણા મોટા અને મહત્વપૂર્ણ રાજ ખોલવાનું કામ કરતા હોય છે. ડૉક્ટર મનુ ગુપ્તાના જણાવ્યા અનુસાર, શરીરના આંતરિક પોષણમાં ઘટાડો થવા પર કે વિટામિન્સ તથા મિનરલ્સની ઉણપ સર્જાવા પર શરૂઆતી તબક્કામાં કોઈ મોટી તકલીફ નથી દેખાતી, પરંતુ શરીર બાહ્ય લક્ષણો દ્વારા ચોક્કસ સંકેતો જરૂર આપે છે. જો આપણે આપણી હથેળીઓની આસપાસની ત્વચા અને નખ પર નજર રાખીએ, તો ડિહાઇડ્રેશન, આયર્ન કે વિટામિનની કમી જેવી સમસ્યાઓને સમયસર ઓળખી શકીએ છીએ. આ લક્ષણોને સમયસર ઓળખીને જો જરૂરી આહાર અને પોષણમાં સુધારો કરવામાં ન આવે તો તે ભવિષ્યમાં મોટી બીમારીઓનું કારણ બની શકે છે. તેથી, હાથ પર દેખાતા આ પાંચ પ્રમુખ બદલાવોને ક્યારેય સામાન્ય ગણીને નજરઅંદાજ કરવાની ભૂલ ન કરવી જોઈએ.

આંગળીઓના સાંધા કાળા દેખાવા (ડાર્ક નકલ્સ)
જો તમારી હથેળીના ઉપરના ભાગમાં આવેલી આંગળીઓના સાંધા એટલે કે નકલ્સ વધારે પડતા ઘેરા કે કાળા દેખાવા લાગે અને તેના પર ડાઘ નજરે પડે, તો તે શરીરમાં વિટામિન બી-૧૨ ની ભારે ઉણપ હોવાનો સંકેત આપે છે. નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હેલ્થના અહેવાલ મુજબ, આ લક્ષણ ખાસ કરીને વિટામિન બી-૧૨ ની કમી તરફ ઈશારો કરે છે, જેને સમયસર ચેક કરાવવું ખૂબ જ જરૂરી છે.

નખ શુષ્ક થવા અને ઝડપથી તૂટી જવા
આપણા નખ જો દેખાવમાં સાવ ડ્રાય, ફિક્કા દેખાતા હોય અને વારંવાર વચ્ચેથી તૂટી કે ચિરાઈ જતા હોય, તો સામાન્ય રીતે લોકો માત્ર કેલ્શિયમનું સ્તર ચકાસે છે. પરંતુ ડૉક્ટરોના মতে, નખ નિર્બળ થવા પાછળ શરીરમાં આયર્ન એટલે કે લોહતત્વની ઉણપ મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે, જેનાથી હીમોગ્લોબિન અને ઓક્સિજનનું સ્તર ઘટી જાય છે.

હાથની ત્વચાનું લૂઝ થઈ જવું
હથેળીની પાછળની ત્વચા જો તદ્દન ઢીલી થઈ ગઈ હોય અને ખેંચવાથી સરળતાથી તણાઈ જાય તથા પોતાની મૂળ સ્થિતિમાં તુરંત પાછી ન ફરે, તો તે શરીરમાં પાણીની ઉર્ફે ડિહાઇડ્રેશનની સ્થિતિ દર્શાવે છે. પૂરતા પ્રમાણમાં પોષણ અને હાઇડ્રેશન ન મળવાને કારણે ત્વચા પોતાની સ્થિતિસ્થાપકતા ગુમાવવા લાગે છે અને ઉંમર પહેલાં જ લૂઝ થઈ જાય છે.

હાથની આંગળીઓમાં સોજો અને દુખાવો
જો તમને અચાનક હાથની આંગળીઓમાં હળવો સોજો અને સાથેસાથે અસહ્ય દુખાવો અનુભવાતો હોય, તો તેને સામાન્ય બાબત ન સમજવી જોઈએ કારણ કે આ ર્હૂમેટોઇડ આર્થરાઇટિસ (સંધિવા) નો પ્રારંભિક સંકેત હોઈ શકે છે. શરીરના નાના સાંધાઓમાં થતો આ પ્રકારનો દુખાવો દર્શાવે છે કે તમારે તુરંત જ તમારા આહારમાં કેલ્શિયમ અને વિટામિનનું પ્રમાણ સુધારવાની આવશ્યકતા છે.

નખનો રંગ બદલાઈને પીળો થવો
જો તમારા હાથના નખનો અસલી ગુલાબી રંગ ગાયબ થઈને પીળાશ પડતો કે ગંદો દેખાવા લાગે અને નખમાં સડો કે તૂટવાની સમસ્યા વધવા લાગે, તો તે કોઈ ગંભીર ફંગલ ઇન્ફેક્શનનો સ્પષ્ટ સંકેત હોઈ શકે છે. નખની આ અસામાન્ય સ્થિતિને સમયસર ઓળખીને તેની યોગ્ય કાળજી લેવી અને ડૉક્ટરની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.
(Disclaimer: ઉપરોક્ત માહિતી ચિકિત્સક પરામર્શ પર આધારિત છે, કોઈપણ ઉપાય કરતા પહેલા ડોકટરી સલાહ અવશ્ય લેવી. ગુજ્જુરોકસ કોઇ પણ પ્રકારના દાવાની પ્રામાણિકતાની પુષ્ટિ કરતુ નથી.)