રોડ અકસ્માતો પર લગામ લગાવવા માટે ભારત સરકારે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. ટૂંક સમયમાં જ દેશમાં વેચાતી ગાડીઓમાં ‘ઓટોમેટિક ઈમરજન્સી બ્રેકિંગ સિસ્ટમ’ (AEBS) ફરજિયાત કરવામાં આવશે.
આજના સમયમાં હાઈવે પર ગાડીઓ ઝડપથી ચલાવવી જેટલી રોમાંચક લાગે છે, એટલી જ તે જોખમી પણ સાબિત થઈ રહી છે. દરરોજ અકસ્માતના ડરામણા આંકડા સામે આવે છે. રોડ અકસ્માતો અટકાવવા અને ડ્રાઇવિંગને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે સરકાર હવે એક્શન મોડમાં આવી ગઈ છે. ટાઇમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાના રિપોર્ટ મુજબ, દેશમાં એક એવી અદ્યતન સિસ્ટમ લાવવામાં આવી રહી છે જે ભારતીય ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રે ‘ગેમ-ચેન્જર’ સાબિત થશે.
આ ટેક્નોલોજીનું નામ ઓટોમેટિક ઈમરજન્સી બ્રેકિંગ સિસ્ટમ (AEBS) છે. જો ડ્રાઇવરનું ધ્યાન ભટકાય અથવા તે સમયસર બ્રેક ન દબાવી શકે, તો ગાડી પોતે જ જોખમ ઓળખીને ઈમરજન્સી બ્રેક લગાવી દેશે.
❓ શું છે આ ઓટોમેટિક ઈમરજન્સી બ્રેકિંગ સિસ્ટમ (AEBS)?
AEBS એ એડીએએસ (ADAS – Advanced Driver Assistance System) નો જ એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
-
ગાડીની ચારેય તરફ ખાસ પ્રકારના સેન્સર્સ અને કેમેરા ફિટ કરવામાં આવે છે, જે રસ્તા પરની તમામ હલચલ પર ક્ષણે-ક્ષણ નજર રાખે છે.
-
જો તમારી ગાડી સામે અચાનક કોઈ ટ્રક, અન્ય વાહન કે પદયાત્રી આવી જાય અને ડ્રાઇવર બ્રેક મારવાનું ભૂલી જાય, તો ગાડીનું કમ્પ્યુટર જાતે જ ઈમરજન્સી બ્રેક લગાવી દેશે.
-
આ ટેક્નોલોજીથી મોટા ભાગના અકસ્માતો ટાળી શકાશે.
📅 ક્યારથી લાગૂ થશે નવો નિયમ? (ડેડલાઇન)
સરકારે તમામ વાહનો માટે તબક્કાવાર (Phase-wise) ડેડલાઈન નક્કી કરી છે:
-
બસ અને ટ્રક (ભારે વાહનો): જાન્યુઆરી 2027થી દેશમાં લોન્ચ થનારા તમામ નવા ટ્રક અને બસના મોડેલ્સમાં AEBS ફરજિયાત રહેશે.
-
નવી કાર (New Passenger Cars): ઓક્ટોબર 2030થી દેશમાં વેચાનારી દરેક નવી કારમાં આ સિસ્ટમ આપવી ફરજિયાત બનશે.
-
હાલના મોડેલ્સ (Existing Models): જે કારો વર્ષ 2030 પહેલાંથી માર્કેટમાં વેચાઈ રહી છે અને તેનું પ્રોડક્શન ચાલુ છે, તેમના માટે ઓક્ટોબર 2032થી આ નિયમ લાગૂ થશે.
સરકાર ટૂંક સમયમાં આ અંગેનો સત્તાવાર ડ્રાફ્ટ (Official Draft) જારી કરશે.
🚕 ટેક્સીઓ અને કોમર્શિયલ વાહનો પર ખાસ ધ્યાન
જે ડ્રાઇવરો દિવસ-રાત કેબ ચલાવે છે અને કલાકો સુધી સ્ટીયરિંગ પર બેસે છે, તેમના માટે આ ટેક્નોલોજી વરદાન સમાન સાબિત થશે. ટેક્સીઓ માટે માત્ર AEBS જ નહીં, પરંતુ અન્ય ફીચર્સ પણ ફરજિયાત બનાવવામાં આવી રહ્યા છે:
-
ઓટોમેટિક કમાન્ડ સ્ટીયરિંગ
-
ઈમરજન્સી લેન કીપિંગ સિસ્ટમ
-
ડ્રાઇવર ડ્રાઉજીનેસ ડિટેક્શન (ઝોકાં આવવા પર એલાર્મ વાગશે)
😴 થાક અને ઊંઘને કારણે થતા અકસ્માતો અટકશે
લાંબા અંતરની મુસાફરી દરમિયાન ડ્રાઇવરને ઊંઘ કે થાક આવવો એ અકસ્માતનું મુખ્ય કારણ બને છે. નવી સિસ્ટમમાં ડ્રાઇવર ડ્રાઉજીનેસ ડિટેક્શન (Driver Drowsiness Detection) ફીચર પણ ઉમેરાશે. જ્યારે ડ્રાઇવરનું ધ્યાન ભટકશે કે તેને ઝોકું આવશે, ત્યારે ગાડી તુરંત એલાર્મ વગાડીને તેને જાગ્રત કરશે. આ સિવાય બ્લાઇન્ડ સ્પોટ ઈન્ફોર્મેશન અને લેન ડિપાર્ચર વોર્નિંગ જેવા ફીચર્સ ગાડીને પોતાની લેનમાંથી ભટકવા નહીં દે.
