હેલ્થ

સરગવાની શિંગના ચમત્કારિક લાભ, એકવાર જાણશો તો બે હાથે ખાશો!

સરગવો તો ઘણાના ઘરમાં બનતો હશે અને ઘણા લોકોને સરગવાનું શાક કે કોઈ બીજી વાનગી નહિ ભાવતી હોય પણ સરગવો સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક હોય છે. ઔષધીય વનસ્પતિ તરીકે સરગવાના પાંદડા અને ફૂલોનો ઉપયોગ ઘરેલું ઉપચારમાં હર્બલ દવા તરીકે થાય છે. સરગવાનો સૂપ તેના પાંદડા, ફૂલો, અને તેના બીજમાંથી બનાવવામાં આવે છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ પૌષ્ટિક અને ફાયદાકારક હોય છે.

Image Source

આ એક શાકભાજી તમને 300 રોગોથી બચાવી શકે છે. તમારા રસોડામાં આ એકમાત્ર શાકભાજી હશે જેના પાન, ફૂલ અને ફળ આ ત્રણેયમાંથી શાકભાજી બનાવવામાં આવે છે. આયુર્વેદમાં આ શાકભાજીનું નામ અમૃત શાક રાખવામાં આવ્યું છે. સ્વાસ્થ્યના હિસાબથી આની સીંગો, અને સૂકા અને લીલા પાંદડામાં કાર્બોહાઈડ્રેટ, પ્રોટીન, કેલ્શિયમ, પોટેશિયમ, આયર્ન, મેગ્નેશિયમ, વિટામિન-એ, સી અને બી-કોમ્પ્લેક્સ વિપુલ પ્રમાણમાં મળે છે. ખોરાક અને સારવાર ઉપરાંત, સરગવાનો ઉપયોગ પાણીને સાફ કરવા અને હાથ ધોવા માટે પણ કરી શકાય છે.

Image Source

સરગવાના ફૂલ પેટ અને કફના રોગોમાં, એની શીંગો ઉદરશૂળ, પટ્ટી નેત્રરોગ, મચકોડ, સાઇટિકા, ગઠિયામાં ઉપયોગી છે. તેની છાલનું સેવન સિયાટિકા, ગઠિયા, યકૃત માટે ફાયદાકારક છે. તેની છાલ સાથે મધ મેળવીને પીવાથી વાત અને કફના રોગો દૂર થાય છે. તેના પાનનો ઉકાળો પીવાથી સંધિવા, સિયાટિકા, લકવો, વાયુ વિકારોમાં ઝડપી રાહત મળે છે. સિયાટિકાના ઝડપી વેગમાં, સરગવાના મૂળનો ઉકાળો ઝડપી દરે એક ચમત્કારિક અસર બતાવે છે. મચકોડ આવવા પર સરગવાના પાનને પીસીને પેસ્ટ બનાવીને સરસવનું તેલ નાખીને ધીમા તાપે ગરમ કરીને મચકોડની જગ્યાએ લગાવવાથી જલ્દી ફાયદો થાય છે.

Image Source

સરગવાની શીંગોનું શાક ખાવાથી જૂનો સંધિવા, સાંધાનો દુખાવો, વાયુ સંચય, વગેરે રોગોમાં ફાયદાકારક સાબિત થાય છે. તેના તાજા પાનનો રસ કાનમાં નાખવાથી દુઃખાવો મટે છે. તેમજ તેની શાકભાજી ખાવાથી કિડની અને મૂત્રાશયની પથરી દૂર થાય છે. તેના મૂળની છાલ, સિંધવ મીઠું અને હિંગનો ઉકાળો પીવાથી પિત્તાશયની પથરીમાં ફાયદો થાય છે. સરગવાના પાનનો રસ બાળકોના પેટના કીડા દૂર કરે છે અને ઝાડા-ઉલટીથી પણ બચાવે છે.

Image Source

સવાર-સાંજ સરગવાનો રસ પીવાથી હાઈ બ્લડ પ્રેશરમાં ફાયદો થાય છે. તેના પાંદડાઓના રસના સેવનથી ધીમે ધીમે સ્થૂળતા ઘટે છે. તેની છાલના ઉકાળાથી કોગળા કરવાથી દાંતના કીડા નાશ પામે છે અને પીડાથી રાહત મળે છે. તેના કુમળા પાનનું શાક ખાવાથી કબજિયાત મટે છે.

સરગવાના બીજથી પાણીને શુદ્ધ કરીને પીવાના પાણી તરીકે ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે. તેના બીજનો પાવડર કરીને પાણીમાં ભેળવવામાં આવે છે. પાણીમાં મિક્સ થઈને એ એક અસરકારક કુદરતી ક્લેરિફિકેશન એજન્ટ બની જાય છે. આ પાણીને બેક્ટેરિયાથી મુક્ત બનાવે છે, સાથે જ તે પાણીની સાંદ્રતામાં પણ વધારો કરે છે.

Image Source

કેન્સર દરમ્યાન, શરીરમાં બનેલી ગાંઠ કે ફોડામાં સરગવાના મૂળનો અજમો હિંગ અને સૂંઠ સાથે ઉકાળો બનાવીને પીવાથી રાહત મળે છે. એવું પણ જાણવા મળ્યું છે કે આ ઉકાળો સાયટિકા (પગમાં દુઃખાવો), સાંધાનો દુઃખાવો, લકવો, દમ, સોજો, પથરી વગેરેમાં ફાયદાકારક છે. અસ્થમા અને સાંધાનો દુઃખાવો જેવા રોગોમાં સરગવાનો ગુંદર ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. આજે પણ ગ્રામજનો માને છે કે સરગવાના ઉપયોગથી વાયરસથી થતા રોગોનું જોખમ ઓછું થાય છે.

Image Source

સરગવામાં ઉચ્ચ માત્રામાં ઓલિક એસિડ હોય છે, જે એક પ્રકારનું મોનોસેચ્યુરેટેડ ચરબી છે અને તે શરીર માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. સરગવામાં વિટામિન-સી ઘણી માત્રામાં હોય છે. તે શરીરના ઘણા રોગો સામે લડે છે, ખાસ કરીને શરદી અને ખાંસીથી. જો શરદીને કારણે નાક અને કાન બંધ થઈ ગયા છે, તો પછી તમે સરગવાને પાણીમાં ઉકાળો અને તેની વરાળ લો. તેનાથી જડતા ઓછી થશે.

Image Source

સરગવામાં કેલ્શિયમ વધુ હોય છે, જે હાડકાંને મજબૂત બનાવે છે. આ ઉપરાંત તેમાં આયર્ન, મેગ્નેશિયમ અને સીલિયમ હોય છે. ગર્ભવતીને તેનો રસ આપવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. આ ડિલિવરીમાં થતી સમસ્યાથી રાહત આપે છે અને ડિલિવરી પછી પણ માતાની તકલીફો ઓછી કરે છે. ડ્રમસ્ટિકમાં વિટામિન એ હોય છે, જે પ્રાચીન સમયથી સુંદરતા માટે વપરાય છે. આ લીલી શાકભાજી ખાવાથી વૃદ્ધાવસ્થા દૂર રહે છે. તે આંખોની દ્રષ્ટિ પણ સારી કરે છે. જો તમે ઇચ્છો, તો તમે સરગવાનો સૂપ પી શકો છો, તે શરીરના લોહીને સાફ કરે છે.

સામાન્ય રીતે ભોજન કરતા દવા તરીકે સરગવો વધુ ઉપયોગમાં લેવાય છે, સરગવાના મૂળમાં ઉત્તમ પોષક તત્વો મળે છે અને તેમાં ફાયટોકેમિકલ કમ્પાઉન્ડ અને એલ્કેનોઇડ હોય છે. એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે સરગવાના મૂળ અંડાશયના કેન્સરની સારવારમાં ખૂબ અસરકારક હોય છે.

Image Source

સોજો દૂર કરવા માટેની હર્બલ ક્રીમ અને સ્નાયુઓનો દુઃખાવો દૂર કરવા માટેની ક્રીમ બનાવવામાં સરગવાના ફૂલોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ સિવાય સરગવાના ફૂલોથી બનેલી ચા પીવાથી તેમાં હાજર પોષણને કારણે મહિલાઓમાં યુટીઆઈની સમસ્યા સમાપ્ત થાય છે. આ સિવાય જે મહિલાઓ બાળકને ધવડાવે છે તેમને સરગવાના ફૂલોનું સેવન કરવાથી દૂધ વધે છે.

વિટામિન ઉપરાંત ઝીંક, કેલ્શિયમ અને આયર્ન જેવા મિનરલ પણ સરગવામાં મળી આવે છે જે સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક હોય છે. પુરુષોમાં વીર્યની રચનામાં ઝીંકની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે અને કેલ્શિયમ એનિમિયા નથી થવા દેતું. સરગવાની છાલમાં મળતા સંયોજનો પાતળા વીર્યની સમસ્યાને દૂર કરીને શુક્રાણુઓની સંખ્યામાં વધારો કરવામાં મદદ કરે છે.

Image Source

જાતીય રોગો દૂર કરીને યૌન શક્તિ વધારવા, ઉત્તેજના પેદા કરવા અને જનનાંગોના રોગોને મટાડવા માટે સરગવાનો ઉપયોગ ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. સારું જાતીય આનંદ પ્રાપ્ત કરવા માટે સરગવાના ફૂલોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

શક્તિશાળી મૂત્રવર્ધકનું કાર્યને કરવાના કારણે, સરગવાનો ઉપયોગ વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. તે એન્ટીબાયોટીક અને પેઇન કિલર તરીકે પણ કામ કરે છે અને સોજો અને પીડાને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. તેની શાકભાજી ખાવાથી ક્ષતિગ્રસ્ત કોષોની મરમ્મતમાં મદદ કરે છે.

Image Source

વિટામિન બી કોમ્પ્લેક્સ અને ફોલિક એસિડ, પાયરિડોક્સિન સરગવામાં મોટી માત્રામાં મળી આવે છે. આ બધા તત્વો ખોરાકનું સરળતાથી પાચન કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. સરગવાના પાંદડામાં હાજર વિટામિન પાચન ક્રિયાને નિયંત્રિત કરે છે. તેના સુકા પાનનો પાવડર ગરમ પાણી સાથે પીવામાં આવે છે.

સરગવાના પાનમાં વિટામિન બી, પ્રો વિટામિન, બીટા કેરોટીન અને પ્રોટીન વધુ માત્રામાં મળે છે. તેના પાનનો ઉપયોગ ચહેરા પર ચમક લાવવા માટે અને વાળના સારા સ્વાસ્થ્ય માટે કરવામાં આવે છે. તેના લીલા પાનને પીસીને ચહેરા પર અને વાળમાં લગાવવાથી લાભ મળે છે.

Image Source

સરગવાના મૂળનો સ્વાદ મૂળા જેવો જ હોય છે. તેના મૂળને કયારેક મસાલામાં પણ ઉપયોગમાં લાઈવમાં આવે છે. એનો ઉપયોગ પરફ્યુમ, દવા, ખાતર અને પાણીને પ્યુરીફાય કરવામાં થાય છે, એટલે જે સરગવાના મૂળિયાને પણ ખૂબ જ ઉપયોગી માનવામાં આવે છે.

એન્ટિબાયોટિક ગુણોથી ભરપૂર હોવાના કારણે સરગવાના મૂળનો ઉપયોગ અસ્થમા, પાચનને લગતી બીમારીઓ, ત્વચાની સમસ્યાઓ, થાયરોઇડ અને સોજો દૂર કરવા માટે થાય છે. સરગવાના બીજથી તેલ કાઢી શકાય છે, જે કોઈ પણ ગંધ વિનાનું હોય છે અને સાફ હોય છે, જેને ચહેરા પર લગાવવાથી દાખ દૂર થાય છે અને ચહેરો સાફ થાય છે.

Author: GujjuRocks Team તમે આ લેખ GujjuRocks ના માધ્યમથી વાંચી રહ્યા છો, આવી જ રીતે રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગી હોય એવી લાગણીસભર વાર્તાઓ, સ્વાસ્થ્યવર્ધક માહિતી, બોલીવુડની ખબરો, ધાર્મિક વાતો, રેસિપી તથા અન્ય રસપ્રદ માહિતીઓ મેળવવા માટે ગુજરાતીઓનું લોકપ્રિય ફેસબુક પેજ GujjuRocks લાઈક કરી જોડાઓ તથા હવે અમારા દરેક જોક્સ-સુવિચાર સીધા તમારા મોબાઈલમાં મેળવવા માટે અમારી મોબાઈલ એપ અહીં ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરી લેજો GujjuRocks Mobile App.

Disclaimer: gujjurocks.in does not guarantee any specific results as a result of the procedures mentioned here and the results may vary from person to person. The topics in these pages including text, graphics, videos and other material contained on this website are for informational purposes only and not to be substituted for professional medical advice.