મહાનતમ જંગલોમાં સામેલ ‘સરાગઢિ કી જંગ’ માં માત્ર 21 શીખ સૈનિકોએ હજારો દુશ્મનોને હરાવી દીધા હતા…!!

0

કેટલીક ઘટનાઓ એવી હોય છે કે તેમનો અહેસાસ આજે પણ ઇતિહાસના પાનનમાં જોવા મળે છે. એવી જ એક ઘટના ના છે સરાગઢીની જંગ. આ જંગ ની કુરબાની અને વીરતા ની એક નવી ઇબારત લખી હતી. દેશભક્તિ, અપરિપક્વ બહાદુરી અને ઉત્સાહથી લેબેરેઝ 21 શિખ સૈનિકોની બહાદુરીની એવી દાસ્તાન લખી કે ‘યુનેસ્કો’ તે જગતને વિશ્વની શ્રેષ્ઠ 8 લડાઇઓમા શુમાર કરી.
ચાહે કોઈ જંગ હોય કે પછી સેવા, શિખોએ દુનિયાને બતાવ્યું કે ખરેખર સાચી લડાઈ કેવી રીતે લડવામાં આવે છે અને સાચી સેવા કેવી રીતે થાય છે? તેમના માટે કર્તવ્યથી પહેલા કંઈ પણ નહીં થયા. આ વિજય અથવા મૃત્યુ સિવાય બીજું પાસું કોઈ ત્રીજા વિકલ્પ પણ રાખે છે. દેશ માટે બધું કઈ રીતે કુરબાન કરી શકાય છે અને કઇ હદ સુધી દુશ્મનોને ગર્તમાં જોડવામાં આવે છે, તેનું ઉદાહરણ ‘સરોગઢી ની જંગ ‘.
આવો જાણીએ કે આખિર શું થયું હતું આ જંગમાં માત્ર 21 જ સિખ હજારો દુશ્મનો ઉપર ભારી પડી ગયા હતા. અને અસંભવને શક્ય કરી બતાવ્યુ. આ જંગને જાણવું એટલા માટે જરુરી છે, જેનાથી આપણને ‘રાષ્ટ્ર રક્ષક’ શીખના પરાક્રમ ઉપર ગર્વ મહેસૂસ કરી શકે.
સરાગઢી પશ્ચિમોતર સીમાંત (પાકિસ્તાન ) માં સ્થિત હિંદુકુંશ પર્વતમાળાની સમાના શૃંખલા ઉપર આવેલું એક નાનું ગામ આવે છે. લગભગ 119 વર્ષ પહેલા થયેલ યુદ્ધમાં શીખ સૈનિક ના શૌર્યા અને સાહસ ના આ ગામે દુનિયાના નકશામાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ઉપર ચિહ્નિત થયેલ છે.
બ્રિટિશ શાસનકાળમાં ‘બહાદુરી’ ના વિકલ્પ માનવામાં આવે છે 36 શિખ રેજીમેન્ટ, ‘સરાગઢી’ ચોકી પર તૈનાત હતા. આ ચોકી તંત્રી રીતે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ગુલિસ્તાન અને લાકહાર્ટની કિલ્લાની વચ્ચે મધ્યમાં સ્થિત હતી.
આ ચૌકી આ બંને કિલ્લાની વચ્ચે એક કોમ્યુનિકેશન નેટવર્ક કામ કરે છે. સપ્ટેમ્બર 1897 માં અફઘાનિસ્તાનના સૈન્યએ બ્રિટિશ રાજ્ય વિરુદ્ધ ઓગસ્ટના છેલ્લા અઠવાડિયાથી 11 સપ્ટેમ્બર વચ્ચે સંગઠિત રૂપથી કિલ્લાઓ પર હુમલો કર્યો, પરંતુ અંગ્રેજોની તરફેણમાં દેશની લડાઇ માટે શીખોએ તેમના બધા આક્રમણ નિષ્ફળ કર્યા.

12 સપ્ટેમ્બર 1897 ની સવાર …
આ સવારે લગભગ 12 થી 15 હજાર દુશ્મનોએ લોકહાર્ટની કિલ્લાને ચાર બાજુથી ઘેરી લીધાં હતા. હુમલાની શરૂઆત થાય ત્યારે જ સિગ્નલ ઇન્ચાર્જ ‘ગુરુમુખ સિંહ’ લેફ્ટનન્ટ કર્નલ જોન હોફ્ટનને હેલ્ગ્રોફ પરની સ્થિતિની વિગતો આપવામાં આવી હતી, પરંતુ કિલ્લા સુધી તરત જ મદદ કરવી મુશ્કેલ હતું. મદદની આશા લગભગ તૂટી ગઈ હતી, પરંતુ શીખ વીરોએ આત્મસમર્પણ કરવાનું સ્વીકારી લીધું. પરિસ્થિતિની ગંભીરતા ધ્યાનમાં રાખીને લાન્સનાયક લાભ સિંહ અને ભગવાન સિંહે પોતાના રાઈફલ ઉઠાવી લીધા અને એકલા જ જંગની લડાઈનો નિર્ણય લીધો. દુશ્મનોને ગોળીથી ઉડાવતા આગળ વધતા ભગવાન સિંહ શહીદ થઈ ગયા.

ત્યાં શીખોના હૌસલે થી, દુશ્મનોના કેમ્પમાં હડકુમ્પ મછી ગયો. તેમને એવું લાગ્યું કે માનો મોટી સેના હજુ પણ કિલ્લાની અંદર છે. તેઓ કિલ્લા પર કબજો કરવા માટે દિવાલ તોડી નાખવાના નિષ્ફળ પ્રયત્નો કર્યા. હવલદાર ઈશર સિંહ ના નેતૃત્વ ને સંભાળતા પોતાની ટોળી સાથે જો બોલે સો નિહાલ, સત શ્રી અકાલ. નો નારો લગાવતો અને દુશ્મનો ઉપર ભારી પડ્યા. હાથાપાઈ ના 20 થી વધારે દુશ્મનોને મારી દીધા.
મુરમુખ સિંહ ને અંગ્રેજ અધિકારીથી કહ્યું – અમે ભલે સંખ્યાના ઓછી હોય, પરંતુ હવે અમારા હાથમાં બે બે બંદૂક છે. અમે આખરી શ્વાસ સુધી લડીશું. એટલું કહીને તે જંગમાં કૂદી પડ્યા. અને લડતા લડતા સવારથી રાત થઈ ગઈ. અને છેલ્લે તે બધા જ શહીદ થઈ ગયા.

આ જંગમાં 21 વીરો એ 500 થી 600 લોકો નો શિકાર કર્યો. દુશ્મન ખરાબ રીતે થાકી ગયા અને રણનીતીમાં ભટકી ગ્યાં. જેના કારણે તે બ્રિટિશ આર્મીથી આગળના બે દિવસમાં જ હારી ગ્યાં, પરંતુ આ 21 શીખ યોદ્ધા ના બલિદાન પરિણામ સ્વરૂપમાં બદલાઈ ગયું.
આ મહાન અને અસંભવ લાગવાવાળી જંગ ની ચર્ચામાં સમગ્ર વિશ્વમાં થયું. લંડન સ્થિત ‘હાઉસ ઓફ કોમન્સ’ ને એક અવાજથી આ સિપાહીઓ પ્રતિ કૃતજ્ઞતા પ્રગટ થાય છે. યુનેસ્કોએ તેને વિશ્વનો 8 સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ જંગનો સમાવેશ કર્યો છે.

મરણોપરાંત 36 રેજીમેન્ટના બધા 21 શહીદ જુવાનોને પરમવીર ચક્રની સમાનતા વિક્ટોરિયા ક્રોસથી પુરસ્કારિત કરવામાં આવ્યા હતા.બ્રિટનમાં આજે પણ ‘સરાગઢી ની જંગ ને શાનથી યાદ કરવામાં આવ્યા છે.
ભારતીય સૈન્યની આધુનિક શિખ રેજીમેન્ટ 12 સપ્ટેમ્બર દરેક વર્ષે ‘સરગઢી દિવસ ની ઉજવણી કરે છે. આ દિવસ ઉત્સવનો હોય છે, જેમાં તે મહાન વીરોની શક્તિ અને બલિદાનનું પ્રતિષ્ઠા છે, જેની દર વર્ષે ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
ભારત અને બ્રિટનના સૈન્યએ 2010 માં ‘સરાગઢી ની જંગ’ ના સ્મરણમાં એક “સરાગઢી ચેલેન્જ કપ” નામની ‘પોલો’ સ્પર્ધા શરૂ કરી. ત્યારબાદ તે દર વર્ષે યોજાય છે.

સરાગઢી ની જંગ પધપી સિખ યોદ્ધા બીટીશ સેના તરફથી લડી રહ્યા હતા. પરંતુ તેમની વચ્ચે અપને રાષ્ટ્ર ની રક્ષાનું જૂનૂન હતું. ક્યારેય પાકિસ્તાન ક્યારેક મુગલ ટીપી ક્યારેક અફગાની ભારતવર્ષની ગરિમા અને સંપ્રભુતા પર પ્રહાર કરવાવાળા દરેક દુશ્મન ને શીખોએ દૂષમનોને મિટ્ટીમાં મલાવી દીધા.
લોંગેવાળા, સરાગઢી , કારગીલ અને ના જાણે કેટલાય યુદ્ધના મેદાન છે. જયાની મિટ્ટી શીખ સૈનિકોની વીરતા અને બલિદાન ના ગીત ગાતા હતા. પોતાના શોર્ય અને બલિદાન થી જ શીખોએ હંમેશા ભારતવર્ષ ની અખંડિતા ની રક્ષા કરી. દેશ માટે મીટનાર માટે જન્મ લેનાર વીરો, દેશ એ તમારું કૃતજ્ઞ છે. તેમણે શત-શત નમન કરો.

Author: GujjuRocks Team
તમે આ લેખ GujjuRocks ના માધ્યમથી વાંચી રહ્યા છો,અમારો આ લેખ વાચવા બદલ આપનો આભાર.જો તમને આ લેખ ગમ્યો હોય તો શેર કરી વધુમાં વધુ લોકો સુધી પહોંચાડો અને તમારા પ્રતિભાવો કોમેન્ટમાં જણાવો.

આવી જ રીતે રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગી હોય એવી લાગણીસભર વાર્તાઓ, સ્વાસ્થ્યવર્ધક માહિતી, બોલીવુડની ખબરો, ધાર્મિક વાતો, રેસિપી તથા અન્ય રસપ્રદ માહિતીઓ મેળવવા માટે ગુજરાતીઓનું લોકપ્રિય ફેસબુક પેજ “GujjuRocks” લાઈક કરી જોડાઓ તથા હવે અમારા દરેક જોક્સ-સુવિચાર સીધા તમારા મોબાઈલમાં મેળવવા માટે અમારી મોબાઈલ એપ અહીં ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો >> GujjuRocks

લેખ ગમ્યો હોય તો મિત્રો સાથે શેયર કરજો. 21 લાખ ગુજરાતીઓને ગમ્યું ગુજ્જુરોક્સનું ફેસબુક પેઈજ,તમે પણ લાઈક કરી જોડાઓ. ➡
Disclaimer: The views and opinions expressed in article/website are those of the authors and do not necessarily reflect the official policy or position of GujjuRocks. Any content provided by our bloggers or authors are of their opinion, and are not intended to malign any religion, ethic group, club, organization, company, individual or anyone or anything.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here