મુસ્લિમ દેશમાં સદીઓથી પ્રજવલ્લિત છે માની જ્યોત , જાણો આ ચમત્કારિક મંદિરનો ઇતિહાસ !!

0

પૂર્વ યુરોપ અને એશિયાના મધ્યમાં અઝરબૈજાન એક મુસ્લિમ દેશ છે. પરંતુ, તમે એ જાણીને આશ્ચર્ય પામશો કે અઝરબૈજાનની સુરાખાનીમાં સ્થિત માતા દુર્ગાનું 300 વર્ષીય પ્રાચીન મંદિર આવેલું છે, જ્યાં દેવી માતાની અવિરત જ્યોત સેંકડો વર્ષોથી સળગી રહી છે. આ પવિત્ર આગના કારણે આ મંદિરનું નામ ‘ટેમ્પલ ઑફ ફાયર ‘ રાખવામાં આવ્યું છે.

મંદિરનું વાસ્તુ:
મંદિરની આસપાસ પત્થરોથી બનાવેલ કોઠારો અને ગુફાનુમા દિવાલ છે. વાસ્તવમાં બાહ્ય દિવાલોવાળા ઓરડાઓ બનાવવામાં આવે છે જેમાં ઉપાસકોનો ઉપયોગ થતો હતો. એક પંચભુજા (પેન્ટાગોન) આકારનું મધ્યમાં એક મંદિર છે. મંદિર ગુંબજ પર ત્રિશુળ સ્થાપિત છે. મંદિરની મધ્યમાં, અગ્નિ કુંડમાં માતાની અખંડ જ્યોત બળી રહી છે, જે સાત છિદ્રમાંથી બહાર આવે છે. મંદિરની બહાર એક અગ્નિકુંડ પણ આવેલ છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, ભારતના હિમાચલ પ્રદેશમાં કાંગડાથી 30 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે જ્વાળાદેવીનું મંદિર. જવાળાદેવીના મંદિરને જોતા વાલી માતાનું મંદિર અને નાગકોટ તરીકે પણ ઓળખાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે દેવી સતીની જીભ નીચે પડી ગઈ હતી. મંદિરમાં માતાની કોઈ મુર્તિ નથી અને અન્ય મંદિરોની સરખામણીમાં આ મંદિર અનન્ય છે. કેમકે અહીંયા કોઈ મૂર્તિની પૂજા નથી થતી પણ ભૂગર્ભમાં નીકળતી જ્વાળાની પૂજા કરતાં હતા. આ જવાલાને સમ્રાટ અકબરે બૂઝવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો પરંતુ બુઝાવી નહોતા શક્યા.

મંદિરનો ઇતિહાસ:
એવું માનવામાં આવે છે કે વર્ષો પહેલા આ માર્ગમાંથી કેટલાક વેપારીઓ નીકળતા હતા. તો તેઓએ આ મંદિર બનાવ્યું હતું . ઇતિહાસકારો અનુસાર, આ મંદિરનું નિર્માણ બુદ્ધદેવ નામના કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે હરિયાણાના મઝદા ગામમાંથી હતો, જે કુરુક્ષેત્ર નજીક છે. મંદિરમાં સ્થાપિત અન્ય શિલાલેખ અનુસાર ઉત્તમરાજ અને સોભરાજ પણ મંદિરના નિર્માણમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવતા હતા. આ માર્ગમાંથી પસાર થતા મોટા ભાગના વેપારીઓ આ મંદિરમાં આવીને દર્શન કરવા જરૂર આવે છે. આ વેપારીઓ મંદિરની નજીકના કોઠારમાં વિશ્રામ કરતાં હતા.
અહીંથી પૂજારી 1860માં ચાલ્યા ગયા. તે પછી અહીં આવતા કોઈપણ પૂજારીનું કોઈ વર્ણન ઉપલબ્ધ નથી. તે 1975 માં સંગ્રહાલય બનાવવામાં આવ્યું હતું અને હવે દર વર્ષે આશરે 15 હજાર પ્રવાસીઓ તેની મુલાકાત લે છે. 2007 માં, અઝરબૈજાનના રાષ્ટ્રપતિનો હુકમ રાષ્ટ્રીય ઐતિહાસિક-આર્કિટેક્ચરલ અનામત વિસ્તાર તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.

મંદિર મધ્યયુગીન સમયનું છે:
પ્રાચીન વાસ્તુકલા અનુસાર, પ્રાચીન વાસ્તુકલા અનુસાર આ મંદિરની દીવાલો પર ગુરમુખીમાં લેખ લખાયેલા છે. ત્યાં એક શિલાલેખ છે જેના પર સંવત 1783 નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. અન્ય શિલાલેખ મુજબ ઉત્તમચંદ અને શોભરાજ મંદિરના નિર્માણમાં એક મોટી ભૂમિકા ભજવતા હતા. બાકુ આતેશાગહની દિવાલોમાં એક શિલાલેખ, જેની પ્રથમ લાઇન ‘શ્રી ગણેશાય નામ’ થી શરૂ થાય છે અને બીજા જ્વાલાજીનું સ્મરણ કરે છે. આ પર વિક્રમ સંવત 1802 ની તારીખ છે જે 1745-46 ઇ.સ જેટલી છે.
મંદિર પર વિવાદ: એવું કહેવામાં આવે છે કે ઇરાનના પારસી લોકો પણ અહીં પૂજા કરતાં હતા. તેમના કારણે, તેને એતેશાગહ પણ કહેવામાં આવે છે. તેમના મતે, આ પારસી મંદિર છે. જોકે પારસી આ મંદિર ત્રિશુલ કારણે વિદ્વાનો તપાસ કરવામાં આવતા તે એક હિન્દૂ મંદિર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

Author: GujjuRocks Team
તમે આ લેખ GujjuRocks ના માધ્યમથી વાંચી રહ્યા છો. અમારો આ લેખ વાચવા માટે આપનો ખુબ ખુબ આભાર.જો તમને આ લેખ ગમ્યો હોય તો વધુમાં વધુ લોકો સુધી પહોંચાડો, શેર કરો અને તમારા પ્રતિભાવો કોમેન્ટમાં જણાવો.

આવી જ રીતે રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગી હોય એવી લાગણીસભર વાર્તાઓ, સ્વાસ્થ્યવર્ધક માહિતી, બોલીવુડની ખબરો, ધાર્મિક વાતો, રેસિપી તથા અન્ય રસપ્રદ માહિતીઓ મેળવવા માટે ગુજરાતીઓનું લોકપ્રિય પેજ GujjuRocks લાઈક કરો અને દોસ્તો ગુજ્જુરોક્સના દરેક જોક્સ-સુવિચાર સીધા તમારા મોબાઈલમાં મેળવવા ઇચ્છતા હો તો અમારી મોબાઈલ એપ અહીં ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો >> GujjuRocks

લેખ ગમ્યો હોય તો મિત્રો સાથે શેયર કરજો. 21 લાખ ગુજરાતીઓને ગમ્યું ગુજ્જુરોક્સનું ફેસબુક પેઈજ,તમે પણ લાઈક કરી જોડાઓ. ➡
Disclaimer: The views and opinions expressed in article/website are those of the authors and do not necessarily reflect the official policy or position of GujjuRocks. Any content provided by our bloggers or authors are of their opinion, and are not intended to malign any religion, ethic group, club, organization, company, individual or anyone or anything.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here